[saedrahmat]

انتخاب مادربرد ، يكي از تصميمات مهم در زمان تهيه و يا ارتقاء يك كامپيوتر است .انتخاب فوق ، علاوه بر تاثير مستقيم بر عملكرد فعلي سيستم ، بيانگر انعطاف سيستم در زمان ارتقاء نيز مي باشد . قابليت هاي فعلي يك كامپيوتر و پتانسيل هاي ارتقاء آن در آينده ، جملگي به نوع مادربرد انتخابي بستگي خواهد داشت . امروزه بر روي مادربردها ، پورت هاي پيشرفته اي نظير( Fireware(IEEE 1394و يا USB 2.0 و حتي كارت هاي ( تراشه ) صداي شش كاناله و كنترل هاي RAID وجود داشته كه مي توان از آنان در زمان ارتقاء سيستم و بدون نياز به نصب امكانات جانبي ديگر ، استفاده بعمل آورد.
درزمان انتخاب يك مادربرد همواره سوالات متعددي در ذهن تهيه كننده ( خريدار ) مطرح مي گردد: مادربردها چگونه با يكديگر مقايسه مي گردند؟ پارامترها ي سنجش و وزن هر كدام چيست؟ ( پردازنده ها ، نوع تراشه ها ، نحوه ارتباط با دستگاههاي ذخيره سازي ). معيار انتخاب يك مادربرد چيست ؟ Chip set هاي يك مادربرد بيانگر چه واقعيت هائي مي باشند ؟ امكانات يك مادربرد چه تاثيراتي را در حيات فعلي و آتي سيستم بدنبال خواهد داشت؟ميزان كارايي و كيفيت يك سيستم تا چه ميزان وابسته به پتانسيل هاي مادربرد مي باشد ؟ موارد فوق ، نمونه سوالاتي است كه در زمان انتخاب يك مادربرد در ذهن تهيه كنندگان مطرح مي گردد. در اين مقاله قصد داريم به برخي از پرسش هاي متداول در زمينه انتخاب يك مادربرد پاسخ داده و از اين رهگذر با ضوابط و معيارهاي انتخاب صحيح يك مادربرد بيشتر آشنا شويم
جايگاه مادربرد مادربرد ، پردازنده و حافظه سه عنصرحياتي در كامپيوتر بوده كه در زمان انتخاب مادربرد، سرنوشت پردازنده و حافظه نيز بنوعي رقم خواهد خورد.انتخاب مناسب يك مادربرد از جمله تصميمات مهمي است كه دامنه آن گريبانگير تجهيزات سخت افزاري ديگر نيز خواهد شد. انتخاب يك مادربرد قديمي و از رده خارج ( ولو اينكه در حال حاضر پاسخگوي نيازها و خواسته ها باشد ) مي تواند زمينه بروز مسائل متعددي در ارتباط با ارتقاء و افزايش توان عملياتي كامپيوتر در آينده را بدنبال داشته باشد . فراموش نكنيم ما كامپيوتر را نه بخاطر خود بلكه بخاطر اجراي برنامه ها ( در حال حاضر و آينده ) تهيه مي نمائيم
ويژگي ها ي مهماز مهمترين ويژگي هاي مرتبط با مادربرد، مي توان به موارد زير اشاره نمود :

• Chip Set مادربرد ، عملياتي حياتي و مهم نظير روتينگ داده از هارد ديسك به حافظه و پردازنده را انجام و اين اطمينان را بوجود مي آورد كه تمامي دستگاههاي جانبي و كارت هاي الحاقي ، قادر به گفتگو ( ارتباط ) با پردازنده مي باشند . توليد كنندگان مادربردها ، با افزدون چيپ ست هاي متفاوت بر روي مادر برد توليدي خود نظير كنترلر RAID و پورت هاي Fireware ، قابليت ها ي مادربرد توليدي خود نسبت به ساير محصولات مشابه را نشان مي دهند .
  چيپ ست هاي موجود بر روي يك مادربرد ، باعث اعمال محدوديت در رابطه با انتخاب نوع پردازنده ، حافظه و ساير تجهيزات جانبي ديگر نظير كارت گرافيك ، كارت صدا و پورت هاي USB 2.0 مي گردد. ( برخي از امكانات فوق نظير كارت صدا ، مي تواند بعنوان پتانسيل هاي ذاتي همراه مادربرد ارائه گردد). اغلب مادر بردهائي كه از يك نوع مشابه Chip set استفاده مي نمايند ، ويژگي هاي متعارفي را به اشتراك گذاشته ( به ارث رسيده از Chip set) و كارآئي آنان در اكثرموارد مشابه مي باشد. آگاهي از نوع پردازنده ، حافظه ، سرعت كنترل كننده IDE ، كارت گرافيك و صدا ، مي تواند كمك مناسبي در خصوص انتخاب مادربرد را ارائه نمايد (خصوصا" در موارديكه از Chip set مشابه استفاده مي گردد ) .
  پردازنده :توليد كنندگان مادربرد در برخي حالات ، فهرست مادربردهاي توليدي خود را بر اساس نوع سوكتي كه مادربرد حمايت مي نمايد ، ارائه مي نمايند. مثلا" سوكت 478 براي P4 و سوكت A براي Athlon . در اكثر كاربردهاي تجاري ، كاربران تفاوت مشهودي را در ارتباط با سرعت بين دو پردازنده Athlon و P4 مشاهده نمي نمايند در حاليكه ممكن است تفاوت قيمت آنان مشهود باشد.بهرحال نوع و سرعت پردازنده اي كه مي تواند همراه يك مادر برد استفاده شود ، يكي از نكات مهم در رابطه با انتخاب مادربرد است .
  حافظه : امروزه اكثر مادربردها از حافظه هاي SDRam DDR )Double Date Rate) استفاده مي نمايند . البته هنوز مادر بردهائي نيز وجود دارد كه از RDRAM يا Rambus استفاده مي نمايند. ( تعداد اين نوع از مادربردها اندك است ).حافظه هاي DDR داراي سرعت هاي مختلفي بوده و پيشنهاد مي شود كه سريعترين نوعي را كه مادربرد حمايت مي نمايد ، انتخاب گردد . توليد كنندگان مادربرد ،حافظه هاي DDR را بر اساس سرعت Clock و يا پهناي باند تقسيم مي نمايند . سرعت اين نوع از حافظه ها ( DDR ) به ترتيب از كندترين به سريعترين نوع ، بصورت زير مي باشد :
  
  DDR200 ( aka PC1600) , DDR266 ( PC2100) , DDR333(PC2700) , DDR400(PC3200)
  بردهايي كه از RDRAM استفاده مي نمايند داراي Chip set اينتل 850 يا 850E مي باشند. اين نوع از حافظه ها ( RDRAM ) مي بايست بمنظور افزايش كارآئي ، بصورت زوج بر روي مادربرد استفاده شده و اسلات هاي خالي توسط CRIMM تكميل ( پر) گردند.حافظه ها ي RDRAM، قادر به تامين پهناي باند بالاي مورد نياز برنامه هائي با حجم عمليات سنگين در ارتباط با حافظه، مي باشند.( برنامه هاي ويرايش فيلم هاي ويديوئي و يا بازيهاي سه بعدي گرافيكي) . قيمت حافظه هاي RDRAM نسبت به حافظه هاي DDR دو برابر است .حافظه هاي RDRAM در حال حاضر با دو سرعت متفاوت ارائه مي گردند : PC800 و PC1066 . در صورت انتخاب پردازنده اي از نوع P4 كه بر روي BUS با سرعت 533 مگاهرتز اجراء مي گردد، سرعت بيشتر پردازنده معيار اصلي انتخاب قرار گيرد . در زمان انتخاب حافظه ، مي بايست تعداد سوكت هاي DIMM و RIMM موجود بر روي مادربرد بهمراه حداكثر حافظه قابل نصب بر روي آن دقيقا" بررسي گردد.
  صدا و گرافيك :اكثر مادربردهاي موجود داراي كارت صدا بوده و بندرت مي توان مادربردي را يافت كه فاقد اين قابليت باشد. آخرين مدل مادر بردها داراي چيپ ست ديجيتالي صداي 6 كاناله بوده كه براي بازي ها و فايل هاي MP3 مناسب تر مي باشد. در صورتيكه قصد نصب يك كارت صدا بر روي مادر برد بمنظور افزايش كيفيت صدا وجود داشته باشد ، مي توان با استفاده از Jumper و يا BIOS سيستم ، كارت صداي موجود بر روي مادربرد ( OnBoard ) را غير فعال و از كارت صداي مورد نظر خود استفاده نمود .در صورتيكه بخواهيم از بازي هاي كامپيوتري استفاده نمائيم كه داراي گرافيك سه بعدي مي باشند ، مي بايست كارت گرافيك موجود بر روي مادربرد را غيرفعال و يك كارت گرافيك متناسب با نوع نياز را بر روي مادر برد نصب نمود.در اين رابطه لازم است به اين نكته دقت شود كه مادربرد انتخابي داراي اسلات AGP باشد .امروزه اكثر كارت هاي گرافيكي موجود از اسلات AGP بمنظور ارتباط با كامپيوتر استفاده مي نمايند.
  نحوه ارتباط با دستگاههاي ذخيره سازي : اكثر مادربردها، با استفاده از يك كنترلر IDE از درايوهاي ATA/100 يا ATA/133 پشتيباني مي نمايند. بر اساس مطالعات انجام شده، تفاوت بين دو استاندارد فوق ، بسيار ناچيز بوده و اين امر نمي تواند تاثير چنداني در رابطه با انتخاب يك مادربرد را داشته باشد.انتخاب مادربردهايي كه توانايي پشتيباني از RAID را دارند بسيار حائز اهميت است . با استفاده از كنترلر فوق ، مي توان بر روي يك كامپيوتر از دو هاردديسك بطور همزمان استفاده نمود. بدين ترتيب ، اطلاعات بر روي دو هاردديسك ذخيره و در صورت خرابي يك هارد ديسك ،مي توان از هاردديسك ديگر استفاده نمود. (تهيه يك كنترلر RAID بتنهائي مقرون بصرفه نبوده و لازم است درزمان انتخاب ، مادربردي برگزيده شود كه از RAID حمايت مي نمايد).
• ارتباطات ( اتصالات ) : اكثر مادربردها داراي پورت هايي نظير : اترنت،‌USB2.0 و FireWire مي باشند .برخي از مادربردهاي جديد ، داراي امكاناتي بمنظور خواندن Flash Memory مي باشند. اخيرا"‌ مادر بردهايي به نام Legacy free مطرح شده اند كه نيازي به پورت هاي جداگانه نداشته و تمامي پورت ها بطور مختصر در يك پورت تعبيه شده اند.

تشريح مشخصاتدر اكثر موارد تهيه يك مادربردجديدهمراه با خريد پردازنده و حافظه اصلي نيز مي باشد. بدين دليل لازم است بررسي لازم در خصوص تاثير اين قطعات بر كارآئي مادربرد نيز مورد بررسي و توجه قرار گيرد .فراموش نكنيم كه همواره پردازنده هاي جديد و با سرعت بالا داراي قيمت بمراتب بالاتري نسبت به نمونه هاي قبل از خود بوده و در صورتيكه ضرورتي به استفاده از پردازنده هاي جديد ، سريع و در عين حال گران وجود ندارد ، مي توان با توجه به نوع نياز خود از پردازنده هاي ديگر( با سرعت كمتر نسبت به آخرين مدل هاي موجود ) كه با مادربرد انتخابي نيز مطابقت مي نمايند، استفاده نمود.
يكي از اجزاء مهم هر مادربرد ، Chip set مي باشد كه اطلاعات متنوعي را در ارتباط با توانائي مادربرد مشخص مي نمايد . نوع پردازنده و حافظه اي كه مادربرد مي تواند حمايت نمايد ، برخاسته از نوع Chip set يك مادربرد است . در برخي حالات نوع Chip set موجود بر روي يك مادربرد ، بيانگر نوع پورت هاي صدا، ويدئو و كارت شبكه نيز مي باشد ( عناصر فوق بصورت onboard بر روي مادربرد تعبيه مي شوند ) . در زمان انتخاب يك مادربرد لازم است به اين نكته دقت شود كه تفاوت بسيار بالائي بين مادربردها از لحاظ قيمت وجود نداشته و مي توان با در نظر گرفتن تمامي جوانب مادربردي را انتخاب نمود كه داراي امكانات جانبي نظير كارت شبكه و كنترلر RAID باشد. ( تفاوت قيمت بين اين نوع از مادربردها با مادربردهائي كه فاقد امكانات فوق ، مي باشند زياد نمي باشد) .
پارامترهاي زير را مي توان در زمان انتخاب يك مادربرد در نظر گرفت :

• حمايت از پردازنده :
  حداقل : قادر به حمايت از پردازنده هاي رايج نمي باشد .
  پيشنهادي : قادر به حمايت از پردازنده هاي AMD و يا اينتل باشد .
  حداكثر : قادر به حمايت از پردازنده هاي AMD و يا اينتل باشد.
  توانائي مادربرد انتخابي در رابطه با حمايت از پردازنده هاي موجود ، يكي از تصميمات مهم در زمينه انتخاب يك مادربرد است ( حمايت ازپردازنده هاي خانواده AMD و يا اينتل ) .
  نوع حافظه :
  حداقل : DDR 200/266
  پيشنهادي : DDR266/333 يا PC800/1066 Rambus
  حداكثر : DDR333/400 ياPC1066Rambus
  نوع و سرعت حافظه اي كه بهمراه يك مادربرد نصب مي گردد ، تاثير مستقيمي بر كارآئي و در عين حال قيمت يك كامپيوتر دارد. حافظه هاي Rambus ، قابل استفاده بر روي تعداد اندكي از مادربردها بوده و قيمت آنان بمراتب بيشتر از حافظه هاي SDRAM مي باشد .
  اتصالات جانبي :
  حداقل : USB 1.1
  پيشنهادي : USB 2.0 در صورت امكان FireWire
  حداكثر : USB 2.0 و FireWire
  در صورتيكه تصميم به تهيه تجهيزات جانبي نظير چاپگر، دوربين هاي ديجيتال و درايوهاي خارجي CD-RW وجود داشته باشد ( درآينده ) ، پيشنهاد مي گردد مادربردي تهيه گردد كه داراي پورت هاي USB2.0 و Firewire باشد .
  عناصر مجتمع و پيوسته :
  حداقل : كارت صدا
  پيشنهادي : كارت صداي ديجيتالي، كارت شبكه و در صورت امكان پشتيباني ازويدئو
  حداكثر : كارت صداي ديجيتالي و كارت شبكه
  اكثر مادربردها داراي امكانات از قبل تعبيه شده اي در رابطه با كارت صدا مي باشند ( Onboard ) . در مادربردهاي پيشرفته تر امكانات لازم در خصوص كارت هاي صداي 6 كاناله ديجيتال و كارت شبكه نيز پيش بيني شده است .برخي از مادربردها داراي تراشه هاي لازم بمنظور حمايت از گرافيك بوده كه كه باعث كاهش هزينه ها خصوصا" در رابطه با كاربراني مي گردد كه نوع استفاده آنان از كامپيوتر ، ضرورت وجود كارت هاي گرافيك قدرتمند را كم رنگ مي نمايد .
• نحوه ارتباط با دستگاههاي ذخيره سازي :حداقل : ATA /100
  پيشنهادي : ATA/133 در صورت امكان RAID
  حداكثر : ATA/133. RAID در صورت امكان Serial ATA
  سرعت اينترفيس هارد ديسك و ساير دستگاههاي IDE استفاده شده را مشخص مي نمايد.استاندارد جديد Serial ATA در مادربردهاي جديد استفاده مي شود(افزايش سرعت اينترفيس ).برخي از مادربردها امكان استفاده از RAID را فراهم مي نمايند. در چنين مواردي مي توان از دو هاردديسك در يك سيستم استفاده بعمل آورد. بدين ترتيب كارآئي سيستم افزايش و در موارديكه يكي از هاردديسك ها با مشكل مواجه شود ، امكان استفاده از هارد ديسك دوم وجود خواهد داشت .

نكاتي دررابطه با تهيه مادربرد

• بررسي Chip sets . توليد كنندگان متعددي اقدام به توليد Chip set مي نمايند .شركت هائي مانند Intel، Via،‌SIS، و NVida اكثر چيپ هاي موجود در بازار را توليد نموده و مي توان تمامي آنان را به دو گروه عمده تقسيم نمود: چيپ هائي كه از پردازنده هاي اينتل حمايت مي نمايند و چيپ هائي كه از پردازنده هاي AMD پشتيباني مي نمايند.Chip sets ، مشخص كننده نوع حافظه ،‌ سرعت پردازنده و نوع تجهيزات جانبي نظير صدا و ويدئو مي باشد كه مادربرد قادر به حمايت از آنان مي باشد.
  عدم تهيه سريعترين پردازنده :تهيه سريعترين پردازنده موجود، مستلزم پرداخت هزينه بالائي خواهد بود . سرعت آخرين پردازنده با يك و يا دو مدل پائين تر، تفاوت محسوسي نخواهد داشت .
  تهيه سريعترين حافظه اي كه ماربرد قادر به حمايت از آن مي باشد . تفاوت مشهودي در ارتباط با كارآئي سيستم و در موارديكه از حافظه هاي با سرعت پائين تر استفاده مي شود ، وجود نخواهد داشت ولي در صورتيكه تصميم به افزايش حافظه در آينده گرفته شود ، پيدا نمودن حافظه اي با همان ظرفيت بسيار راحت تر خواهد بود( با توجه به اين واقعيت كه ممكن است در زمان افزايش حافظه ، پيدا نمودن حافظه هاي قديمي مشكلات خاص خود را دارا باشد ).
  توجه به بروز برخي از مشكلات مرتبط با كارت هاي گرافيك همراه مادربرد . چيپ ست هائي كه امكانات گرافيك را بهمراه مادربرد ارائه مي نمايند ( Onboard ) ، بخشي از حافظه سيستم را جهت ذخيره اطلاعات گرافيكي ، استفاده نموده كه همين موضوع مي تواند كاهش كارآئي سيستم را بدنبال داشته باشد. پيشنهاد مي گردد در صورت تهيه مادربردي با قابليت فوق ، چيپ گرافيكي آنرا غير فعال و از يك كارت گرافيكي ارزان قيمت استفاده گردد. درصورتيكه در آينده قصد استفاده از گرافيك بالا وجود داشته باشد ، مي توان مادربردي را انتخاب كه داراي ايننترفيس AGP باشد.
• تهيه مادربردي با مشخصات بيش از نياز فعلي . در زمان انتخاب يك مادربرد سعي گردد ، مادربردي انتخاب گردد كه امكان حمايت از RAID ،‌ كارت شبكه ،پورت USB2 و FireWire را دارا باشد. استفاده از چنين مادربردهائي از لحاظ اقتصادي نيز مقرون بصرفه بوده و در صورت نياز به استفاده از قابليت هاي فوق ، مي توان از پتانسيل هاي مادربرداستفاده نمود( بدون هزينه مجدد)

.